Wat is spelt precies?
Je vraagt je vast af: wat maakt spelt nu zo anders dan het gewone tarwebrood dat we dagelijks eten? Het antwoord ligt in de geschiedenis en de structuur van het graan zelf. Spelt is een oude graansoort. Eigenlijk is het een voorloper van de moderne tarwe. Denk aan spelt als de ‘oer-oma’ van de tarwe. Dit graan verbouwt men al duizenden jaren. Het overleefde de tand des tijds, wat veel zegt over zijn robuustheid en voedingswaarde.
Het verschil met moderne tarwe
Moderne tarwe is door de jaren heen flink veranderd door veredeling. Men wilde hogere opbrengsten en makkelijkere verwerking. Spelt daarentegen is grotendeels onveranderd gebleven. Dit zorgt voor een paar belangrijke verschillen in de bakkerij en voor jouw lichaam.
• De kaf: De korrel van spelt zit nog in een beschermend kafje. Dit beschermt het graan tegen ziekten en plagen. Hierdoor heeft spelt minder vaak bestrijdingsmiddelen nodig. Dit is fijn voor een natuurlijke teelt.
• Glutenstructuur: Hoewel spelt gluten bevat, is de structuur van die gluten anders dan bij moderne tarwe. Dit maakt het voor sommige mensen makkelijker verteerbaar. Veel mensen die gevoelig zijn voor tarwe, verdragen speltbrood beter.
• Smaakprofiel: Spelt geeft een diepere, nootachtige en lichtzoete smaak aan jouw brood. Het is een rijker smaakje dan je van witbrood gewend bent.
De charme van speltbrood in jouw keuken
Als je eenmaal de overstap maakt naar speltbrood, merk je direct de verandering. Het bakken met spelt vraagt om een iets andere aanpak. Speltmeel heeft een andere eiwitstructuur. Het deeg wordt vaak wat zachter en plakt meer. Je moet het deeg met liefde behandelen.
VIDEO: Van tarwe tot spelt – Brood. Wat zit daarin?
Waarom kiezen mensen voor speltbrood?
De populariteit van speltbrood groeit gestaag. Dit komt niet alleen door de smaak. Veel mensen ervaren ook voordelen voor hun gezondheid en welzijn, bijvoorbeeld als ze kiezen voor volkoren speltbrood. Hier zijn een paar redenen waarom spelt zo geliefd is:
• Betere verteerbaarheid: Dit is vaak de belangrijkste reden. Mensen die zich opgeblazen voelen na het eten van normaal brood, vinden in spelt vaak een oplossing. De gluten breken sneller af tijdens de vertering.
• Voedingsstoffenrijk: Spelt bevat van nature meer mineralen en sporenelementen dan de meeste moderne tarwesoorten. Denk aan magnesium, ijzer en zink. Het is een voedzamere keuze voor jouw dagelijkse energie.
• De textuur en smaak: Een goed gemaakt speltbrood heeft een stevige korst en een heerlijk luchtig, maar toch vezelig kruim. De smaak is onmiskenbaar warm en vol. Het maakt jouw ontbijt of lunch een klein feestje.
Wat maakt speltbrood zo speciaal in de bakkerij?
Bakken met spelt is een kunst apart. Als je zelf aan de slag gaat met zelfgemaakt speltbrood, ontdek je snel de nuances. Het deeg reageert anders op kneden en rijzen. Je merkt dat het minder ‘veerkrachtig’ is dan tarwedeeg. Veel bakkers kiezen daarom voor langzame fermentatieprocessen, zoals met zuurdesem.
De rol van zuurdesem bij spelt
Het combineren van spelt met zuurdesem tilt jouw brood naar een hoger niveau. Zuurdesem zorgt voor een langzamere afbraak van de koolhydraten. Dit verlaagt de glycemische index (GI) van het brood. Een lagere GI betekent dat de suikers langzamer in jouw bloedbaan komen. Dit zorgt voor een stabielere energie gedurende de dag. Bovendien versterkt het de smaak en de houdbaarheid van jouw speltproducten aanzienlijk.
Wanneer je een ambachtelijk zuurdesem speltbrood koopt, investeer je in kwaliteit. Let op de korst; een diepgekleurde korst wijst op een lang en goed bakproces. De geur alleen al is een beloning voor jouw geduld.
De verschillende soorten speltbrood
Spelt is veelzijdig. Je vindt het niet alleen in de vorm van het klassieke, donkere volkorenbrood. De bakkerij gebruikt spelt in allerlei creaties. Wat dacht je van de volgende varianten? Voor een basisrecept kun je kijken naar het heerlijk spelt brood bakken recepten tips.
• Volkoren speltbrood: Dit brood gebruikt de volledige korrel. Het zit boordevol vezels en is het meest voedzaam. Het is stevig en ideaal voor beleg dat wel wat weerstand kan gebruiken.
• Licht speltbrood: Hierbij is een deel van de zemelen verwijderd. Dit levert een lichter brood op, vaak zachter van structuur, maar nog steeds met de unieke speltaroma’s. Dit is perfect als je een iets luchtigere snee zoekt.
• Speltcrackers en knäckebröd: Voor de liefhebber van een knapperige snack zijn er de speltcrackers. Ze bieden dezelfde voordelen, maar dan in een dunne, krokante vorm.
• Speltbrood met zaden en noten: Vaak zie je speltbroden verrijkt met lijnzaad, zonnebloempitten of walnoten. Dit verhoogt de gezonde vetten en de bijt.
Als je op zoek bent naar speltbrood, kijk dan altijd even naar het percentage spelt in de ingrediëntenlijst. Een echt ‘speltbrood’ bevat een hoog percentage van dit graan. Lees je goed in over de herkomst van het meel als je waarde hecht aan duurzaamheid en lokale teelt.
Veelgestelde vragen over speltbrood
Je hebt nu veel geleerd over de achtergrond en de voordelen van spelt. Er blijven vaak nog een paar praktische vragen over die mensen graag beantwoord zien.
Is speltbrood glutenvrij?
Nee, speltbrood is niet glutenvrij. Spelt bevat wel gluten, maar, zoals eerder genoemd, een andere soort gluten die door sommigen beter wordt verdragen dan die in moderne tarwe. Als je een serieuze glutenintolerantie of coeliakie hebt, moet je speltbrood vermijden en kiezen voor gecertificeerde glutenvrije alternatieven.
Verdere lectuur
Duik dieper in het onderwerp Wat is spelt brood met deze nuttige bronnen.
• Speltbrood – welke soorten speltbrood zijn er?
• Is speltbrood gezonder dan andere broden? | Bakkerij Nollen
Heeft speltbrood meer voedingsstoffen dan volkorenbrood van tarwe?
Over het algemeen bevat spelt iets meer van bepaalde mineralen, zoals magnesium en zink, dan de gemiddelde tarwevariant. Echter, het grootste verschil zit vaak in de verteerbaarheid en de samenstelling van de aanwezige gluten. Een volkorenproduct, of het nu spelt of tarwe is, is altijd voedzamer dan een witbrood.
Hoe bewaar je speltbrood het beste?
Speltbrood, vooral het zuurdesemvariant, blijft vaak langer vers dan brood van gist alleen. Bewaar het op kamertemperatuur in een papieren zak of een broodtrommel. Wil je het langer bewaren? Snijd het in plakken en vries het in. Dan haal je steeds de gewenste hoeveelheid uit de vriezer en toast je het voor een bijna-vers resultaat.